Almere did it: van 180 naar 50 kilo restafval per inwoner per jaar


Voorjaar 2017 startte Almere de pilot PMD+. Inwoners sorteren alleen bioafval, papier, glas en textiel. De rest mag bij elkaar en sorteert gemeente Almere na. Hierdoor blijkt de burger groen afval beter te sorteren waardoor afvalstromen zuiver zijn, dus beter geschikt voor hergebruik. Johan Luiks, regisseur stedelijke grondstoffen in Almere: ‘Maak het de inwoner makkelijker’.

In het ‘oude’ systeem in Almere sorteert de inwoner zes afvalstromen. De bakken voor groen, papier, plastic en restafval leegt de gemeente aan de straat. Glas en textiel brengt de burger naar containers in zijn woonwijk. Dit levert 180 kilo restafval per inwoner per jaar op. De stad heeft de ambitie om núl kilo restafval te produceren en afvalstromen zoveel mogelijk te scheiden en lokaal te hergebruiken. ‘Hoe gaan we dat doen?’ Deze vraag besprak de gemeente met haar burgers. Inspraakavonden, wijkvertegenwoordigers, Facebook; de communicatie met inwoners zit stevig in het zadel. Traditionele systemen stuitten op weerstand. Restafval op afstand? Verslechtering van de service. Diftar? Dat voelt de burger in de portemonnee én dit systeem komt in grotere stedelijke gemeenten nooit onder de magische grens van 100 kilo restafval. Meer bakken voor betere scheiding? Te ingewikkeld met die lange lijsten met wat er wel of niet in moet. Wat de Almeerder dan wel wil? Eén container waar alles in mag. Lekker makkelijk.

Combinatie voor- en nascheiding

Nu is het met één container lastig nascheiden. Gft, papier, glas en textiel verhouden zich nu eenmaal slecht tot elkaar. Gooi papier bij bioafval en je kunt er niets meer mee. Deze vier stromen moet je aan de bron inzamelen. Luiks: ‘We maakten een deal met de bewoners: als jullie die vier heel goed apart houden, mag de rest in één bak. Die rest bestaat uit plastic en restafval, oftewel PMD+. De gemeente sorteert dat na. Zo ontnemen we inwoners de last van wat nu in de PMD- of restafvalbak moet. Dáár zit hun grootste pijnpunt. Waarom mag een plastic beker niet in de PMD-bak en verpakking wel? Dat verhaal is ook haast niet uit te leggen. Inzamelingsroute en -frequentie blijven gelijk. Het enige dat verandert: inwoners hebben een bak minder. Het wordt er alleen maar makkelijker op. Met verbluffend resultaat.’

Plastic zonder groen afval!

Vanaf voorjaar 2017 doen twaalfduizend Almeerders mee aan de pilot PMD+. Het resultaat is ongekend: gft nam toe van 80 naar 175 kilo per inwoner per jaar. PMD steeg van 20 naar 35 kilo en de overige stromen (glas, papier en textiel) namen toe met 20 kilo. Onder aan de streep resteert een hoeveelheid afval van 50 kilo per inwoner per jaar. Hoe verklaart Luiks dit succes? ‘We versimpelen sorteren voor de inwoner. Daar staat tegenover dat we hen nadrukkelijk vragen dan wel secuur te scheiden. Dit pakken ze inderdaad serieus op. Ons grootste probleem was dat bioafval bij restafval achterbleef. Dat scheiden de mensen nu wel goed! Ook bij plastic zit nu dus geen groen afval meer. Fantastisch. Een zuivere afvalstroom maakt hergebruik beter realiseerbaar.’

pmd+

Plastic voor lokale circulaire economie

Een pilot sorteermachine scheidt alle plastic op samenstelling. Pet, PP; voor elke plasticstroom is een afnemer die er nieuwe producten van maakt. Ongeveer de helft is mix-plastics, een groot probleem in Nederland. Luiks: ‘Voor mix-plastics is nog geen goed hergebruik bekend, dus gaat het veelal de verbrander in. Almere wil het graag inzetten voor de openbare ruimte. Denk aan walbeschoeiing, bankjes, hekwerken. Er loopt nu een aanbesteding voor samenwerking met de markt. Deze pilot maakt het Almere mogelijk om een boost te geven aan onze lokale circulaire economie.’

plasticfabriek

Pilot sorteermachine

De 50 kilo restafval per inwoner sorteert Almere op experimentele schaal ook in de pilot sorteermachine. Van de 50 kilo blijkt er nog 4 kilo industriële kunststof zoals bakjes en pijpjes in te zitten. 3 kilo is organische fractie. Dit gaat naar een mestverwerker die er groen gas uithaalt waar de sorteermachine vervolgens weer op draait. En er zit nog 8 kilo textiel in. Kapotte schoenen en spijkerbroeken, vervuild materiaal. Dit kan gewoon in de textielbak, maar dat weten de mensen blijkbaar niet. Uiteindelijk is 35 kilo echt restafval en dat wordt verbrand.

stromen

Hoe verder?

De PMD+ pilot is een makkelijk communiceerbaar systeem: de inwoner sorteert vier dingen, de gemeente de rest en er zijn geen veranderingen in de inzamelstructuur. Bijna alles blijft hetzelfde, dus is er geen weerstand. Luiks: ‘Scheiden is zo meer een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor overheid en inwoner dan dat je het alleen bij de inwoner neerlegt.’ De twaalfduizend Almeerders die in de pilot zitten, zijn content met het nieuwe systeem. Of zoals de wijkvertegenwoordigers het zeggen: ‘Dit is het enige systeem waarover we geen klachten krijgen.’ Luiks verwacht in de rest van Almere hetzelfde resultaat als in de pilot. De pilotopbouw is qua samenstelling van huishoudens, etniciteit en bebouwingstype namelijk ongeveer gelijk. Een uitrol naar de rest van Almere ligt in de lijn der verwachting. ‘Het is aan het bestuur daar iets over te zeggen’, aldus Luiks. ‘Ondertussen onderzoeken we of en hoe we de mensen van 50 naar 35 kilo kunnen krijgen.’ Nul kilo restafval. Almere rust niet voordat die ambitie realiteit is.


image001[1]
sorteren

Bij de sortering van plastic zit nu dus geen groen afval meer.