Meer inzamelen, minder kosten?


Bent u ook ongerust dat de vergoedingen voor kunststof verpakkingsafval de komende jaren dalen? Tijdens de sessies voor gemeenten die het afgelopen jaar door het Learning Center zijn georganiseerd, zijn regelmatig de vergoedingen ter sprake gekomen. Hierover werd wel wat gemopperd. Dat is ook logisch, want geen enkele gemeente zit te wachten op minder financiële middelen. Zeker niet als er nu al geld toegelegd moet worden op de inzameling, sortering of vermarkting.

Aan de andere kant laat een behoorlijk aantal gemeenten zien dat ze met lagere kosten ook uitkomen met de vergoedingen. Zijn dit dan toevallig allemaal ‘model-gemeenten’ met de ideale omstandigheden voor het inzamelen van kunststof? Waarschijnlijk niet. Natuurlijk bestaan er genoeg voorbeelden van gemeenten waar het minder eenvoudig is om kunststof in te zamelen, maar de ideale gemeente bestaat niet. Iedere gemeente heeft een eigen situatie.

Waar zit het verschil hem dan wel in? Onderzoek toont aan dat gemeenten met de laagste kosten doorgaans een relatief grote hoeveelheid kunststof per inwoner inzamelen. Dat klinkt logisch, want als je inzamelvoertuig leeg rondrijdt is dat natuurlijk niet efficiënt. De echte verbanden liggen dieper en hebben te maken met belangrijke keuzes in het afvalbeleid: halen of brengen, diftar of niet, omgekeerd inzamelen, nascheiding? Deze keuzes bepalen voor een groot deel de hoeveelheid kunststof die wordt ingezameld. Dit zijn echter de ‘moeilijke’ keuzes in afvalbeleid die vaak ingrijpende veranderingen vragen. Daarvoor is draagvlak bij burgers en de politiek nodig en het vereist bijvoorbeeld kennis en capaciteit bij gemeenten om de uitvoering in goede banen te leiden. Best ingrijpende maatregelen om alleen de kunststofinzameling efficiënter te maken.

Gelukkig zijn er meer redenen om goede keuzes te maken in het afvalbeleid, met name als men verder kijkt dan kunststof. Goed afvalbeleid leidt doorgaans tot meer gescheiden afval, een betere service richting burgers en een lagere afvalstoffenheffing. Dit wordt gestimuleerd door het landelijke VANG-programma, waarbij gemeenten op allerlei manieren worden ondersteund om werk te maken van hun afvalbeleid om zo de afvaldoelstellingen te behalen. Een mooie gelegenheid voor gemeenten om op dit gebied in actie te komen en al doende de kosten voor kunststof omlaag te brengen. Het doel: op naar een echte kringloop voor kunststof, net zoals eerder gelukt is met glas en papier. Een keten die niet alleen op het gebied van grondstoffen gesloten is, maar ook financieel zichzelf bedruipt. Met de huidige ‘hoge’ vergoedingen voor kunststof is er nu nog financiële ruimte om te leren. Ruimte die over een paar jaar stuk lastiger te vinden zal zijn als de vergoedingen zijn gedaald. Voor gemeenten is dit dan ook hét moment om hiermee aan de slag te gaan.

Marijn Teernstra en Gijs Langeveld
Learning Center Kunststof Verpakkingsafval